Tháng 3/2025, trong khuôn khổ Lễ công bố Hàng Việt Nam Chất lượng cao (HVNCLC) do người tiêu dùng bình chọn, chương trình GEARS@VIETNAM chính thức ra mắt Câu lạc bộ Doanh nghiệp Tiên phong thúc đẩy Bình đẳng giới tại nơi làm việc. Sự kiện đánh dấu một bước tiến quan trọng trong hành trình xây dựng mạng lưới doanh nghiệp cùng hành động vì bình đẳng giới, đa dạng và dung hợp tại Việt Nam.
Câu lạc bộ được hình thành như một không gian kết nối dành cho những doanh nghiệp có chung cam kết: kiến tạo môi trường làm việc công bằng, tôn trọng và trao quyền cho mọi cá nhân, không phân biệt giới tính, độ tuổi hay xuất thân. Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, các yêu cầu về ESG, nhân quyền và phát triển bền vững không còn là lựa chọn, mà đã trở thành tiêu chuẩn bắt buộc. Bình đẳng giới vì thế không chỉ là một giá trị xã hội, mà còn là năng lực cạnh tranh dài hạn của doanh nghiệp.
Niềm tin xuyên suốt của Câu lạc bộ là: một môi trường làm việc nơi mọi người đều có cơ hội đóng góp và phát triển sẽ thúc đẩy đổi mới, thu hút nhân tài và nâng cao hiệu quả vận hành, qua đó đóng góp tích cực cho sự phát triển bền vững của kinh tế, xã hội Việt Nam. Bình đẳng giới, đa dạng và dung hợp không được nhìn nhận như những khẩu hiệu, mà là nền tảng cho văn hóa doanh nghiệp hiện đại.
Hiện nay, Câu lạc bộ Doanh nghiệp Tiên phong thúc đẩy Bình đẳng giới tại nơi làm việc quy tụ 7 thành viên, đại diện cho nhiều lĩnh vực khác nhau như sản xuất, giáo dục, thực phẩm, tài chính – đầu tư tác động, truyền thông – công nghệ và chăm sóc sức khỏe. Sự đa dạng về ngành nghề, quy mô và cách tiếp cận cho thấy không tồn tại một “công thức chung” cho bình đẳng giới, mà mỗi doanh nghiệp cần tìm ra con đường phù hợp với bản sắc, mô hình và chiến lược phát triển của mình.
Bình đẳng bắt đầu từ đời sống tinh thần
Theo bà Lê Thanh Trúc – Chủ tịch HĐQT HTX Nông nghiệp Bền vững Lạc Địa, tại Rượu Phú Lễ, việc nuôi dưỡng văn hóa hòa nhập không khởi đầu từ những chính sách khô cứng, mà từ tinh thần học tập suốt đời của mỗi cá nhân. Doanh nghiệp tin rằng khi con người liên tục học hỏi, họ sẽ nâng cao nhận thức, trở nên cởi mở hơn và dễ dàng tháo gỡ những rào cản trong quá trình làm việc cùng nhau.
Mỗi ngày, nhân viên Phú Lễ có 30 phút để “làm mới bản thân” thông qua đọc sách, thiền hoặc vận động. Sau đó, mọi người cùng chia sẻ điều mình học được. Thực hành này không chỉ giúp cải thiện sức khỏe tinh thần, mà còn tạo không gian đối thoại, nuôi dưỡng sự thấu cảm và lan tỏa tinh thần bình đẳng giới, hòa nhập không chỉ trong nội bộ mà còn ra cộng đồng địa phương.
Bình đẳng giới, công bằng và đa dạng là những yếu tố then chốt trong chiến lược phát triển của Phú Lễ. Nền tảng của chiến lược này xuất phát từ nhân sinh quan, lòng trắc ẩn và tinh thần yêu thương cộng đồng. Khi đời sống tinh thần được nâng cao, văn hóa đề cao sự đa dạng trở thành “chất keo” gắn kết đội ngũ, tạo ra sức mạnh cộng sinh giúp doanh nghiệp linh hoạt vượt qua thử thách. Hiện nay, 50% lãnh đạo cấp cao của Phú Lễ là nữ; 16% thuộc cộng đồng LGBT; và tỷ lệ nữ trong toàn công ty đạt khoảng 58%.
Trong chính sách nhân sự, công bằng và minh bạch luôn được đặt lên hàng đầu. Cơ hội học tập và phát triển mở rộng cho tất cả, dựa trên năng lực và quyết tâm cá nhân. Doanh nghiệp không giới hạn giới tính hay độ tuổi trong thăng tiến, ngoại trừ một số vị trí đòi hỏi điều kiện thể chất đặc thù. Nhờ quy trình đào tạo bài bản – từ training, coaching 1-1 đến đối thoại định kỳ – hơn 50% đội ngũ quản lý hiện nay của Phú Lễ trưởng thành từ chính nội bộ.
Tham gia Câu lạc bộ Doanh nghiệp Tiên phong, Phú Lễ kỳ vọng những giá trị về bình đẳng giới, công bằng và hòa nhập sẽ được lan tỏa mạnh mẽ hơn. “Một doanh nghiệp có thể làm tốt trong nội bộ, nhưng để xã hội an toàn và văn minh hơn thì cần sự chung tay của nhiều tổ chức”, bà Trúc chia sẻ.
Bình đẳng là sức mạnh nội tại, không cần khẩu hiệu
Với bà Trần Phương Nga – Tổng Giám đốc Tập đoàn Thiên Long, bình đẳng giới đã trở thành một giá trị tự nhiên trong văn hóa doanh nghiệp. Sản phẩm Thiên Long hiện xuất khẩu tới 74 quốc gia, trong đó có nhiều thị trường áp dụng các tiêu chuẩn xã hội nghiêm ngặt như SA8000 của Mỹ hay các tiêu chuẩn châu Âu. Điều này khiến bình đẳng giới không chỉ là yêu cầu tuân thủ, mà đã trở thành quy định vận hành quen thuộc suốt nhiều năm.
Khoảng ba năm trở lại đây, Thiên Long tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ giá trị này bằng cách bổ sung yếu tố “đa dạng và hội nhập” vào hệ giá trị cốt lõi, đặt bình đẳng giới ngang hàng với bình đẳng về độ tuổi hay kinh nghiệm. Nhờ vậy, bình đẳng giới không chỉ nằm trên văn bản, mà trở thành sức mạnh nội tại lan tỏa trong toàn công ty.
Thiên Long cũng chủ động vượt lên trên mức tuân thủ tối thiểu. Ngoài các chính sách theo quy định của Nhà nước đối với lao động nữ mang thai và nuôi con nhỏ, doanh nghiệp còn bố trí công việc nhẹ, khu vực làm việc riêng, phòng vắt sữa, hỗ trợ tinh thần, nghỉ ca đêm cho lao động có thai lớn và theo dõi sức khỏe thường xuyên.
Trong tuyển dụng và đào tạo, Thiên Long không đặt bất kỳ tiêu chí phân biệt giới tính nào. Ban lãnh đạo cấp cao theo dõi số giờ đào tạo của nam và nữ để đảm bảo cơ hội phát triển là ngang bằng. Kết quả là tỷ lệ nữ ở vị trí trưởng phòng và lãnh đạo cao nhất đều đạt 1/3, trong đó các vị trí then chốt như CEO và Giám đốc Nhân sự do nữ đảm nhiệm.
Theo bà Nga, bình đẳng không đồng nghĩa với ưu tiên. Sự thành công ở cấp lãnh đạo phải đến từ năng lực, không phải giới tính. Tham gia Câu lạc bộ Doanh nghiệp Tiên phong giúp Thiên Long tiếp tục học hỏi, cải thiện và sáng tạo những sáng kiến có tác động bền vững hơn.
Bà Trần Phương Nga – Tổng Giám đốc Tập đoàn Thiên Long
Khi đa dạng trở thành “gen” vận hành
Theo TS. Phạm Quốc Lộc – Phó Tổng Hiệu trưởng Thường trực Wellspring Saigon, sự đa dạng tại nhà trường không phải chiến lược nhất thời mà đã nằm trong “gen” vận hành. Là trường song ngữ quốc tế với đội ngũ giáo viên đến từ nhiều quốc gia, Wellspring xác định việc xây dựng môi trường tôn trọng, lắng nghe và an toàn là ưu tiên ngay từ đầu.
Nhà trường khuyến khích đội ngũ dừng lại những phán xét vội vàng, thay vào đó nuôi dưỡng sự tò mò tích cực để hiểu nhau. Sau hơn 10 năm, giao tiếp liên văn hóa đã trở thành thói quen tự nhiên, giúp môi trường làm việc hài hòa và đa dạng.
Với học sinh, các môn học và hoạt động được lồng ghép nhằm phát triển tư duy cởi mở. Giáo dục cảm xúc – xã hội (SEL) giúp các em hiểu khái niệm giới, nhận biết các biểu hiện bình đẳng giới cơ bản. Mô hình Hội đồng học sinh độc lập giúp các em rèn luyện kỹ năng giao tiếp, tôn trọng quan điểm khác biệt và mở rộng tư duy.
Đối với đội ngũ, Wellspring cử giáo viên và nhân viên tham gia khóa học “Implicit Bias” của Đại học Harvard nhằm nhận diện thiên kiến vô thức trong tương tác hằng ngày. Việc tham gia Câu lạc bộ Doanh nghiệp Tiên phong là bước tiếp theo trong hành trình xây dựng môi trường làm việc bình đẳng, đa dạng và bền vững.
Các mảnh ghép bổ trợ cho hệ sinh thái bình đẳng giới
Bà Nguyễn Thị Thúy Lang – Trưởng bộ phận Phát triển bền vững WeCare 247 cho biết, việc WeCare 247 tham gia Câu lạc bộ Doanh nghiệp Tiên phong thúc đẩy Bình đẳng giới tại nơi làm việc là bước đi quan trọng trong xây dựng văn hóa làm việc công bằng, tôn trọng và bao trùm. Tại đây, nhân viên được đánh giá dựa trên năng lực và đóng góp thay vì giới tính, qua đó nâng cao nhận thức nội bộ, tăng sự gắn kết và tạo dựng môi trường làm việc tích cực, lành mạnh hơn.
Thông qua Câu lạc bộ, WeCare 247 có thêm cơ hội tiếp cận các chính sách và mô hình thực hành tốt về bình đẳng giới, giúp cải thiện điều kiện đào tạo, phát triển nghề nghiệp cho cả nam và nữ, đồng thời hỗ trợ phụ nữ tham gia nhiều hơn vào các vị trí quản lý. Kỳ vọng lớn nhất của doanh nghiệp là chuyển hóa các cam kết về bình đẳng giới thành những hành động cụ thể, bền vững, có tác động dài hạn đến tổ chức và cộng đồng.
Hiện nay, WeCare 247 triển khai tuyển dụng và thăng tiến dựa trên năng lực, đảm bảo cơ hội bình đẳng cho tất cả nhân viên. Công ty chú trọng đào tạo và phát triển đội ngũ nữ, tạo điều kiện để họ đảm nhiệm các vai trò quản lý. Song song đó, các chính sách làm việc linh hoạt được áp dụng nhằm hỗ trợ cân bằng công việc – cuộc sống, xây dựng môi trường làm việc tôn trọng, an toàn và không phân biệt giới tính. ESG cũng là một trong những trụ cột nội dung quan trọng mà WeCare 247 đang triển khai hiệu quả, gắn kết phát triển doanh nghiệp với trách nhiệm xã hội. Nhiều năm qua, bên cạnh phúc lợi cho người lao động, WeCare 247 còn duy trì các hoạt động hỗ trợ cộng đồng, đặc biệt là các chương trình chăm sóc trẻ em và bệnh nhi tại Cần Thơ và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Ở một góc nhìn khác, ông Nguyễn Tiến Huy – Tổng Giám đốc Pencil Group, Nhà sáng lập Vietnam Legacy Business Center chia sẻ rằng văn hóa bình đẳng và tôn trọng khác biệt chính là nền tảng cho sáng tạo. “Pencil” – cây bút chì – tượng trưng cho sự tự do và can đảm trong tư duy sáng tạo, cũng là tinh thần cốt lõi mà doanh nghiệp theo đuổi: xây dựng môi trường nơi mỗi cá nhân được là chính mình, không bị giới hạn hay áp đặt. Khi con người cảm thấy an toàn và được tôn trọng, năng lượng sáng tạo sẽ được nuôi dưỡng bền vững.
Theo ông Huy, trong lĩnh vực tư vấn chiến lược thương hiệu, Pencil theo đuổi phương pháp Cultural Marketing, tiếp thị văn hóa, tiếp cận “inside-out”, bắt đầu từ bản sắc, giá trị và con người bên trong tổ chức. Thương hiệu vì thế không phải là lớp vỏ được tô vẽ, mà là sự phản chiếu chân thực của văn hóa doanh nghiệp. Việc tham gia Câu lạc bộ Doanh nghiệp Tiên phong giúp Pencil có cơ hội học hỏi từ các doanh nghiệp đi trước, đồng thời soi chiếu lại công việc tư vấn của mình để phù hợp hơn với bối cảnh văn hóa kinh doanh tại Việt Nam.
Trong khi đó, bà Hà Đoàn – Investment Manager, Beacon Fund cho biết Beacon là quỹ đầu tư vốn vay đầu tiên tại Đông Nam Á tập trung vào bình đẳng giới và tạo tác động xã hội tích cực. Ngay từ khi thành lập, sứ mệnh này đã được cụ thể hóa thành hai tiêu chí đầu tư cốt lõi: đa dạng giới và tạo tác động xã hội. Theo đó, doanh nghiệp được đầu tư cần có tối thiểu 20% cổ phần do phụ nữ sở hữu và phụ nữ giữ vai trò thực chất trong hoạt động doanh nghiệp; đồng thời cam kết xây dựng lộ trình thúc đẩy bình đẳng giới theo các chuẩn quốc tế như 2X Challenge hay IRIS+.
Beacon hiện là một trong số ít quỹ trên thế giới tuân thủ toàn diện tiêu chuẩn 2X, với 100% danh mục đầu tư đáp ứng các tiêu chí này. Thực tế cho thấy, các doanh nghiệp có đội ngũ đa dạng giới đạt kết quả kinh doanh tích cực hơn, như Hapas tăng trưởng 170% sau khi nhận vốn Beacon, hay Lotus Group tăng trưởng doanh thu hơn 18% trong 9 tháng đầu năm 2024. Những con số này là minh chứng rõ ràng cho giá trị của đa dạng giới trong phát triển bền vững.
Với Beacon, thành công không chỉ đo bằng tăng trưởng nhanh, mà bằng khả năng tạo giá trị lâu dài cho nhân viên, khách hàng và cộng đồng. Do đó, quỹ kỳ vọng Câu lạc bộ Doanh nghiệp Tiên phong thúc đẩy Bình đẳng giới sẽ trở thành không gian kết nối, lan tỏa nhận thức và thúc đẩy những thay đổi thực chất trong môi trường làm việc tại Việt Nam.
Là một trong những doanh nghiệp đã và đang tham gia đo lường qua bộ công cụ GEASR, bà Nguyễn Thị Hà Hoài Duyên – Trưởng phòng Hành chính Nhân sự Biti’s cho biết, khi xây dựng môi trường làm việc, doanh nghiệp đã định hướng sự bao trùm cho tất cả nhân viên và tin rằng các chính sách hiện hành tương đối đầy đủ, nên việc bổ sung thêm một công cụ đánh giá về bình đẳng giới dường như chưa thật sự cần thiết.
Tuy nhiên, khi tìm hiểu sâu hơn, bà Duyên nhận thấy GEARS là một bộ công cụ uy tín, được thiết kế phù hợp với bối cảnh Đông Nam Á, đặc biệt sát với thực tiễn doanh nghiệp Việt Nam. Quá trình triển khai cho thấy GEARS có cấu trúc rõ ràng, bài bản và chuyên nghiệp, không chỉ hỗ trợ công tác quản trị mà còn giúp Biti’s nhận diện những “điểm mù” trong chính sách và chiến lược nhân sự. Đây là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp điều chỉnh, bổ sung nhằm bảo đảm sự công bằng, minh bạch và bình đẳng cho toàn thể người lao động.
Diễn đàn Thường niên GEARS@VIETNAM 2026
Ngày 15/01/2026 tới đây, tại Khách sạn Caravelle Saigon (TP.HCM), Diễn đàn Thường niên GEARS@VIETNAM 2026 sẽ chính thức diễn ra với chủ đề “Vai trò của lãnh đạo và văn hóa trong kiến tạo môi trường làm việc bền vững”. Sự kiện do Chương trình GEARS@VIETNAM tổ chức, dự kiến quy tụ đông đảo lãnh đạo doanh nghiệp, đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội ngành hàng, chuyên gia nhân sự – ESG, các tổ chức đầu tư tác động cùng cơ quan báo chí trung ương và địa phương.
Một trong những điểm nhấn của Diễn đàn là phần keynote với chủ đề: “Chiến lược Bình đẳng Giới tại Nơi làm việc và hành trình ESG trong ngành sản xuất nông nghiệp xuất khẩu của Việt Nam”, do bà Đặng Huỳnh Ức My – Chủ tịch HĐQT Công ty CP Thành Thành Công – Biên Hòa (AgriS) trình bày. Từ thực tiễn quản trị tại một doanh nghiệp nông nghiệp quy mô lớn, bài chia sẻ được kỳ vọng mang đến góc nhìn sâu sắc về vai trò của lãnh đạo trong việc lồng ghép bình đẳng giới vào chiến lược ESG, đặc biệt trong bối cảnh ngành nông nghiệp xuất khẩu có tác động sâu rộng đến lực lượng lao động và chuỗi cung ứng.
Bên cạnh keynote, Diễn đàn còn có phiên thảo luận chuyên đề xoay quanh chủ đề: “Vai trò của lãnh đạo và văn hóa trong kiến tạo môi trường làm việc bền vững”, với sự tham gia của đại diện các doanh nghiệp lớn, tổ chức giáo dục, hiệp hội ngành nghề và khu vực tài chính, ngân hàng. Các trao đổi được thiết kế theo hướng thực tiễn, tập trung làm rõ mối liên hệ giữa chiến lược lãnh đạo, văn hóa tổ chức và hiệu quả phát triển bền vững trong dài hạn; đồng thời chia sẻ những thách thức, bài học và cách tiếp cận phù hợp với bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam.
T. Quỳnh – Đ. Tùng
